Sai lầm phổ biến khi chọn van bướm điều khiển điện cho công trình

Trong các công trình công nghiệp, cấp thoát nước và tự động hóa, Van bướm điều khiển điện là thiết bị then chốt giúp đóng mở nhanh, điều khiển từ xa và đồng bộ hệ thống. Tuy nhiên, không ít dự án gặp sự cố sớm, chi phí phát sinh cao hoặc hiệu suất kém chỉ vì chọn sai van ngay từ đầu. Những sai lầm tưởng chừng nhỏ như chọn sai vật liệu, mô men xoắn không đủ hay bỏ qua điều kiện môi trường có thể làm giảm tuổi thọ và gây gián đoạn vận hành.

Bài viết này tổng hợp những sai lầm phổ biến khi chọn van bướm điều khiển điện cho công trình, kèm hướng khắc phục thực tế để bạn tránh rủi ro và tối ưu hiệu quả đầu tư.

Chọn sai dải áp suất và nhiệt độ làm việc

Một lỗi thường gặp là lựa chọn Van bướm điều khiển điện không phù hợp dải áp suất và nhiệt độ của hệ thống. Van làm việc gần ngưỡng thiết kế trong thời gian dài dễ gây rò rỉ, biến dạng cánh hoặc hỏng gioăng.

Giải pháp là xác định rõ áp suất vận hành thực tế, áp suất cực đại và nhiệt độ cao nhất có thể xảy ra, sau đó chọn van có hệ số an toàn phù hợp thay vì chọn sát ngưỡng.

Không đánh giá đúng môi trường lưu chất

Nhiều công trình chỉ quan tâm kích thước và giá thành mà bỏ qua tính chất lưu chất. Van bướm điều khiển điện dùng cho nước sạch sẽ khác với nước thải, bùn, hóa chất hay khí nóng.

Chọn sai vật liệu thân, cánh và gioăng làm kín có thể dẫn đến ăn mòn nhanh, kẹt van hoặc rò rỉ. Cần phân tích độ ăn mòn, cặn, pH và nhiệt độ để chọn đúng vật liệu như gang phủ epoxy, inox, EPDM, PTFE hoặc Viton.

Mô men xoắn bộ điều khiển không đủ

Một sai lầm nghiêm trọng là chọn mô tơ điện không đủ mô men xoắn. Khi áp suất cao, lưu chất đặc hoặc có cặn, lực cản tăng khiến mô tơ quá tải, đóng mở không hết hành trình hoặc nhanh hỏng.

Cách khắc phục là tính toán mô men xoắn yêu cầu theo điều kiện xấu nhất và chọn bộ điều khiển có dư công suất hợp lý, tránh chọn “vừa đủ”.

Nhầm lẫn mục đích ON/OFF và điều tiết

Không phải Van bướm điều khiển điện nào cũng phù hợp điều tiết liên tục. Dùng van ON/OFF cho điều tiết sẽ làm mòn nhanh cánh, gioăng và hộp số.

Nếu công trình cần điều tiết lưu lượng, hãy chọn van và bộ điều khiển có khả năng điều khiển tuyến tính, kèm tín hiệu analog phù hợp. Ngược lại, chỉ cần ON/OFF thì không nên đầu tư cấu hình điều tiết tốn kém.

Bỏ qua cấp bảo vệ của bộ điều khiển điện

Môi trường lắp đặt ảnh hưởng lớn đến độ bền. Nhiều công trình lắp ngoài trời hoặc khu ẩm ướt nhưng lại chọn mô tơ cấp bảo vệ thấp, dẫn đến nước, bụi xâm nhập gây chập mạch.

Cần xác định vị trí lắp trong nhà hay ngoài trời, mức độ bụi và nước để chọn cấp IP phù hợp, đồng thời có biện pháp che chắn nếu cần.

Lắp đặt sai kỹ thuật ngay từ đầu

Lắp đặt lệch tâm, không đồng trục hoặc đường ống chịu ứng suất sẽ khiến Van bướm điều khiển điện vận hành nặng, nhanh mòn và kẹt cánh.

Hãy đảm bảo căn chỉnh đúng tâm, đúng hướng dòng chảy, có đoạn ống thẳng trước sau theo khuyến cáo và không để van chịu tải cơ học từ đường ống.

>>> Xem thêm: Van bướm gang điều khiển điện

Chỉ quan tâm giá mua, bỏ qua chi phí vòng đời

Chọn van giá rẻ có thể tiết kiệm ban đầu nhưng chi phí vòng đời lại cao do bảo trì, thay thế và gián đoạn sản xuất. Đây là sai lầm phổ biến trong nhiều dự án.

Cách tiếp cận đúng là đánh giá tổng chi phí sở hữu, bao gồm tuổi thọ, bảo trì, độ ổn định và dịch vụ hậu mãi, không chỉ nhìn vào giá mua.

Không tính đến nguồn điện và tín hiệu điều khiển

Một số công trình gặp lỗi do nguồn điện không ổn định hoặc chọn sai chuẩn tín hiệu điều khiển. Điều này gây nhiễu, sai trạng thái hoặc hỏng bo mạch.

Cần xác định rõ điện áp cấp, tần số, chuẩn tín hiệu và điều kiện nhiễu điện từ để cấu hình bộ điều khiển phù hợp và an toàn.

Thiếu kế hoạch bảo trì và vận hành

Ngay cả khi chọn đúng Van bướm điều khiển điện, thiếu bảo trì định kỳ vẫn khiến van nhanh xuống cấp. Bỏ qua kiểm tra hành trình, gioăng và mô tơ sẽ làm lỗi nhỏ tích tụ thành sự cố lớn.

Nên xây dựng kế hoạch bảo trì phù hợp với tần suất vận hành và môi trường để kéo dài tuổi thọ.

Cách tránh sai lầm khi chọn van cho công trình

Để tránh các sai lầm trên, hãy bắt đầu bằng việc xác định rõ yêu cầu kỹ thuật, môi trường, áp suất, nhiệt độ và mục đích sử dụng. Tham khảo tư vấn kỹ thuật từ nhà cung cấp uy tín, yêu cầu tài liệu rõ ràng và thử nghiệm khi cần.

Việc đầu tư thời gian lựa chọn đúng từ đầu sẽ giúp Van bướm điều khiển điện vận hành ổn định, bền bỉ và tiết kiệm chi phí lâu dài.

Kết luận

Sai lầm phổ biến khi chọn van bướm điều khiển điện cho công trình thường đến từ việc đánh giá thiếu toàn diện: chọn sai áp suất, vật liệu, mô men xoắn, cấp bảo vệ hoặc bỏ qua lắp đặt và bảo trì. Tránh những sai lầm này không khó nếu có quy trình lựa chọn rõ ràng và tư vấn đúng kỹ thuật.

Chọn đúng Van bướm điều khiển điện ngay từ đầu sẽ giúp công trình vận hành an toàn, ổn định và tối ưu hiệu quả đầu tư trong suốt vòng đời sử dụng.